Το Χρυσάφι της Καλιφόρνια - στο τρίτο τέταρτο του 19ου αιώνα.





Τον Ιανουάριο του 1848 κάποιος που λεγόταν Τζέιμς Μάρσαλ ανακάλυψε τεράστιες, όπως έδειχναν τα πράγματα ποσότητες χρυσού κοντά στο Σακραμέντο της Καλιφόρνια, μια βόρεια προέκταση του Μεξικού που μόλις είχε προσαρτηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η περιοχή αυτή δεν παρουσίαζε σημαντικό οικονομικό ενδιαφέρον, παρά μόνο για λίγους Μεξικανοαμερικάνους μεγαλογαιοκτήμονες, τους ψαράδες και τους φαλαινοθήρες που χρησιμοποιούσαν το λιμάνι του όρμου του Σαν Φρανσίσκο, στο στόμιο του οποίου υπήρχε ένα χωριό με 812 λευκούς κατοίκους.
Η περιοχή έβλεπε προς τον Ειρηνικό και την χώριζαν απ' τις υπόλοιπες Ηνωμένες Πολιτείες μεγάλες οροσειρές, έρημοι και πεδιάδες, έτσι δεν προσφέρονταν άμεσα για καπιταλιστική εκμετάλλευση. Η χρυσοθηρία άλλαξε άρδην την κατάσταση. Ως τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς αποσπασματικές ειδήσεις αυτής της εξέλιξης έφθαναν στις υπόλοιπες γωνιές των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά δεν κίνησαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον έως ότου επιβεβαιωθούν από τον πρόεδρο Πολκ στο προεδρικό μήνυμα του Δεκεμβρίου. Γι' αυτό και ο πυρετός της χρυσοθηρίας συμπίπτει με την επόμενη χρονιά. Ως το τέλος του 1849, το Σαν Φρανσίσκο είχε γίνει μία πόλη με 35.000 κατοίκους.




Οι οικονομικές επιπτώσεις αυτής της ραγδαίας εξέλιξης στην Καλιφόρνια και από το 1851 στην Αυστραλία, έκαναν τον Έγκελς να επισημάνει με πικρία στον Μαρξ: Ή Καλιφόρνια και η Αυστραλία είναι δύο περιπτώσεις που δεν προβλέψαμε στο κομμουνιστικό μανιφέστο. Δημιουργήθηκαν νέες μεγάλες αγορές απ' το μηδέν. Αυτό πρέπει να το λάβουμε υπ' όψιν μας".
Ο πυρετός του χρυσού διαδόθηκε γοργά πέρα από τους Ωκεανούς. Οι ναυτικοί των σκαφών που ταξίδευαν στον Ειρηνικό λιποτακτούσαν για να δοκιμάσουν την τύχη τους στις χρυσοφόρες περιοχές. Το Αύγουστο του 1849, διακόσια σκάφη εγκαταλελειμμένα απ' τα πληρώματα τους έφραξαν την παραλία και η ξυλεία τους χρησιμοποιήθηκε τελικά για να χτιστούν οικοδομές. Στα τέλη του 1849, το Κογκρέσο της Χιλής διαπιστώνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος του εμπορικού στόλου της χώρας είχε πλεύσει στην Καλιφόρνια, όπου ακινητοποιήθηκε εξ' αιτίας της λιποταξίας των πληρωμάτων, εξουσιοδότησε ξένα σκάφη να διεξάγουν το παράκτιο εμπόριο.
Η Καλιφόρνια δημιούργησε ένα εμπορικό δίκτυο που ένωνε τις ακτές του Ειρηνικού.
Χάρη σ' αυτό το δίκτυο μεταφέρονταν στις ΗΠΑ δημητριακά απ' τη Χιλή, καφές και κακάο απ' το Μεξικό, πατάτες και άλλα τρόφιμα από την Αυστραλία, ζάχαρη και ρύζι από την Κίνα.
Οι Κινέζοι, ως πριν από λίγο τα πιο ράθυμα και φιλέστια πλάσματα στον κόσμο, άλλαξαν ζωή μαθαίνοντας για τα χρυσωρυχεία. Το 1849 υπήρχαν στην Καλιφόρνια 76 Κινέζοι. Το 1850, υπήρχαν 4.000. Το 1876, 111.000, δηλαδή το 25% των κατοίκων της Καλιφόρνια.
Κατά τα άλλα, το ερέθισμα της χρυσοθηρίας μετακίνησε στη Δυτική ακτή τους παραδοσιακούς μετανάστες, ανάμεσα στους οποίους οι Βρετανοί, οι Ιρλανδοί και οι Γερμανοί, αποτελούσαν τη μεγάλη πλειονότητα.
Στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι μετανάστες έφταναν απ' τη θάλασσα, απ' την Ευρώπη στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ και από εκεί στο Σαν Φρανσίσκο, μέσω του ακρωτηρίου Χορν. Το ταξίδι κρατούσε τέσσερις ή πέντε μήνες, έτσι το κίνητρο για να συντομεύσει ήταν ισχυρό. Ο ισθμός του Παναμά ξανάγινε, αυτό που ήταν στις μέρες της Ισπανικής αποικιοκρατίας: το κύριο σημείο μεταφόρτωσης, τουλάχιστον μέχρι να κατασκευαστεί μία διώρυγα. Το έργο αυτό προγραμματίστηκε αμέσως και άρχισε να πραγματοποιείται στην δεκαετία του 1870, από τον ιδιόρρυθμο Γάλλο σαινσιμονιστή Λεσσέψ που είχε νωπές ακόμα τις δάφνες του θριάμβου του στο Σουέζ. Ο Παναμάς έγινε αυτό που είναι ως σήμερα: μια ανθηρή, αμερικανοκρατούμενη πόλη, σταυροδρόμι της διεθνούς ναυτιλίας.


Ο κόσμος έγινε α οργανική ενότητα, της οποίας κάθε μέρος ήταν ευαίσθητο για το τι συνέβαινε αλλού. Έγινε ένα σώμα, μέσα στο οποίο χρήματα, αγαθά και άνθρωποι μετακινούντο ομαλά με ολοένα μεγαλύτερη ταχύτητα, με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας, σύμφωνα με τα ακαταμάχητα κίνητρα της ζήτησης και της προσφοράς, του κέρδους και της ζημίας.
Ο περισσότερο διεθνοποιημένος τομέας, ο τομέας της επιχείρησης, δεν είχε μόνο πλεονεκτήματα από την ενοποίηση του κόσμου. Διότι, εάν δημιουργούσε μία παγκόσμια οικονομία, όπου όλα τα μέρη εξαρτώνταν σε τόσο μεγάλο βαθμό το ένα από το άλλο, τότε το τράβηγμα μιας κλωστής θα μετακινούσε αναπόφευκτα όλες τις άλλες. Η χαρακτηριστικότερη έκφραση αυτής της αλληλεξάρτησης ήταν η διεθνής οικονομική ύφεση.

Εξακολουθούσαν να υπάρχουν τεράστιες εκτάσεις και πληθυσμοί - ουσιαστικά ολόκληρη η Ασία και η Αφρική, το μεγαλύτερο μέρος της Λατινικής Αμερικής και όχι αμελητέα τμήματα της ίδιας της Ευρώπης - που δεν εντάσσονταν σε καμία άλλη οικονομία εκτός από εκείνη των καθαρά τοπικών ανταλλαγών και δεν γνώριζαν ούτε λιμάνια, ούτε σιδηρόδρομο, ούτε τηλέγραφο.
Αλλά όπως έγραφε, ένας επιφανής χρονικογράφος της εποχής: " Ή παγκόσμια οικονομία
σήμερα βρίσκεται μόνο στις απαρχές της. Αλλά ακόμα κι οι απαρχές της μας επιτρέπουν να μαντέψουμε την μελλοντική σημασία της, καθώς η τωρινή φάση της αντιπροσωπεύει ήδη μια αληθινά εκπληκτική μεταμόρφωση στην παραγω
γικότητα της ανθρωπότητας "





9 σχόλια:

ο αλλος είπε...

Αφήνω μέρες τώρα το ποστ σου για να το διαβάσω με την ησυχία μου. Τα κατάφερα επιτέλους, Να σαι καλά. Σοβαρές ιστορικές γνώσεις που δεν θα αναζητούσα μόνος μου

Λωτοφάγος είπε...

Πολύ ενδιαφέρον το κείμενό σου. Αν κάθε 2-3 μέρες δεν κάνω ένα πέρασμα από όλα τα αγαπημένα μου μπλογκ, χάνω σημαντικά πράγματα! Από την άλλη όμως, τα σημαντικά θέλουν χρόνο, οπότε ξενυχτώ μόνιμα πλέον!

Akinol είπε...

See here or here

squarelogic είπε...

Πολυ ωραία και η συνεχεια Ψουξ...
Ειναι καταπληκτική η πληθυσμιακη εκρηξη που προκαλεσε η υπόσχεση του εύκολου κερδους σε μια εποχη ακόμα που τετοιο ταξιδι ηταν εξαιρετικά δύσκολο κι επικίνδυνο.
Υπολογίζεται οτι 1 στους 12 χρυσοθήρες εχασε την ζωή του απο τις κακουχίες ή τις βιαιότητες που προκαλούσαν οι διαφωνίες για την κυριότητα των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης.
Εξισου εντυπωσιακη ομως και η κωδικοποίηση καποιων κανόνων ώστε να καθορίζεται που μπορούσε να ψαχνει ο καθένας,όπως και η απώλεια των δικαιωάτων οταν κανείς εγκατέλειπε την αρχικη του θέση και μετακινείτο καπου αλλού που θεωρούσε οτι θα ηταν πιο προσδοφορο.
Και βεβαια να μη ξεχάσουμε οτι οι αυτόχθονες ήταν και πάλι αυτοι που πλήρωσαν το βαρύτερο τίμημα από την προς Δυσμάς επέκταση...

Vassia είπε...

Όλη αυτή πληθώρα πόρων, οδήγησε όπως σωστά γράφεις μετανάστες στις περιοχές αυτές.
Αυτή η κατάσταση δημιούργησε και τις Η.Π.Α ως χώρα, έτσι όπως είναι σήμερα.
Μία συνεχής αναζήτηση, ανακάλυψη, εξόντωση των πόρων και πάλι από την αρχή.
Δυστυχώς δεν έχουν πετρέλαιο, τόσο όσο να μην χρειάζεται να κατηφορίζουν προς τις "πηγές" του.

Η αλήθεια είναι ότι εάν δεν μπορείς να διαχειριστείς τον φυσικό σου πλούτο, μόνος σου (βλέπε Αφρική) αυτός που θα έρθει θα σε απογυμνώσει και δεν θα καλυτερέψει τη ζωή σου.

Καλημέρα :-)

ΨουΞ είπε...

ο αλλος

Σ' ευχαριστώ.Αυτό είναι ένα από τα καλά της μπλογκόσφαιρας...οι "εμμονές" του ενός γίνονται πληροφορίες για τον άλλο.
Ανοιχτοί να είμαστε και όλα καλά!

καλημέρα.

ΨουΞ είπε...

λωτοφάγος

Σε καταλαβαίνω.Πολλές φορές σκέφτομαι να βρω έναν τρόπο να διαχειρίζομαι καλύτερα τις ώρες μου στο δίκτυο γιατί φοβάμαι πως στο τέλος θα ριζώσω στην καρέκλα.
Προσπαθώ να μπαίνω στα επιλεγμένα blogs μια φορά την εβδομάδα και στα φιλικά (αυτά που προτείνω)συχνότερα αλλά καμιά φορά ο χρόνος δεν φτάνει!


καλημέρα φίλε

ΨουΞ είπε...

squarelogic

Είναι να μην σου τύχει!να είσαι αυτόχθονας την ώρα που ο καπιταλισμός προελαύνει.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση βέβαια υπήρχε περισσότερη προσμονή για εύκολο κέρδος(όπως σωστά αναφέρεις) παρά οργανωμένο σχέδιο αλλά και σε αυτήν την περίπτωση ο αυτόχθονας την πληρώνει.

έτσι και αλλιώς,κάπου το διάβασα και μου αρέσει
"η Αμερική Κατελήφθη δεν Ανεκαλύφθη!


υγ. αυτή η κωδικοποίηση των κανόνων που αναφέρεις....έχεις κάποιο παράδειγμα; μπορείς να μου πείς κάτι παραπάνω;


να είσαι καλά!

ΨουΞ είπε...

vassia

"Η αλήθεια είναι ότι εάν δεν μπορείς να διαχειριστείς τον φυσικό σου πλούτο, μόνος σου (βλέπε Αφρική) αυτός που θα έρθει θα σε απογυμνώσει και δεν θα καλυτερέψει τη ζωή σου."

και οχι μόνο τον φυσικό σου πλούτο....την ίδια σου την Υπαρξη θα έλεγα!

Καλημέρα:-)