στα Βαλκάνια είχε συμβεί το αντίθετο.


Στις αρχές του 21ου αιώνα ο κόσμος μιλούσε για τα Βαλκάνια λες και υπήρχαν ανέκαθεν. Διακόσια χρόνια νωρίτερα δεν είχαν καν γεννηθεί .Οι Τούρκοι δεν εξουσίαζαν τα Βαλκάνια αλλά την «Ρούμελη» τα αλλοτινά εδάφη των «Ρωμαίων» τα οποία είχαν πάρει απ’ το Βυζάντιο.

Πριν από το 1880 δεν υπήρχαν και πολλές αναφορές για «Βαλκανικούς λαούς».
Ο κόσμος της ορθοδοξίας περιελάμβανε Έλληνες και Σλάβους και πέρασε καιρός ώσπου να εμφανιστούν εθνογραφικοί και πολιτικοί διαχωρισμοί ανάμεσα στους διάφορους ορθόδοξους πληθυσμούς.

Καθ’ όλη την διάρκεια του 18ου αιώνα η συνηθισμένη έκφραση των γεωγράφων για την περιοχή ήταν Ευρωπαϊκή Τουρκία. Στην δεκαετία του 1880 οι μέρες της Ευρωπαϊκής Τουρκίας ήταν μετρημένες.
Από το 1878 έως το 1908 οι διπλωματικές διασκέψεις ροκάνισαν τα Οθωμανικά εδάφη και υπέβαλαν τα λείψανα τους στην επίβλεψη των Μεγάλων Δυνάμεων. Διάδοχα κράτη -η Ελλάδα η Σερβία η Βουλγαρία η Ρουμανία και το Μαυροβούνιο- Είχαν καταστεί στην διάρκεια του 19ου αντίζηλα για την μοιρασιά όσων εκτάσεων απέμεναν.
Όταν το 1912 ξέσπασε ο πρώτος Βαλκανικός πόλεμος που έθεσε τέρμα στην οθωμανική εξουσία στην Ευρώπη περιορίζοντας την στην περιφέρεια γύρω απ’ την Κωνσταντινούπολη ο όρος είχε γίνει πια κοινός.
Ο όρος όμως σε αντίθεση με τους προγενέστερούς του ήταν φορτισμένος με αρνητικές συνυποδηλώσεις βίας , αγριότητας, πρωτογονισμού, σε βαθμό τέτοιο που δύσκολα βρίσκει κανείς ιστορικά παράλληλα.
Η αιματηρή δεκαετία που ακολούθησε για να λήξει το 1922 με την ήττα των Ελλήνων από τους Τούρκους στην Μικρά Ασία, και την ανταλλαγή περίπου δύο εκατομμυρίων προσφύγων βρήκε τους περισσότερους Βαλκανικούς λαούς να αυτοκυβερνώνται.
Aυτό που τόσοι Δυτικοί Συνήγοροι τους είχαν ευχηθεί είχε γίνει πραγματικότητα.
Με ποιο αποτέλεσμα όμως;
"Το αποτέλεσμα ήταν μια πανσπερμία από μη βιώσιμα, ανταγωνιστικά κρατίδια που κατάτρεχαν τους υπηκόους τους.
Σε άλλα νέα κράτη όπως η Γερμανία και η Ιταλία ο εθνικισμός του 19ου αιώνα είχε συγχωνεύσει τα μικρά , απαρχαιωμένα κρατίδια (και είχε δημιουργήσει έτσι ευρύτερες και οικονομικά πιο ορθολογικές μονάδες) στα Βαλκάνια είχε συμβεί το αντίθετο.
Το εθνολογικό μείγμα στα Βαλκάνια έμεινε εντυπωσιακά αναλλοίωτο για αιώνες-και στους περισσότερους απ’ αυτούς δεν υπήρξαν καθόλου εθνοτικές συγκρούσεις.
Γιατί να γίνει το μείγμα τόσο εκρηκτικό τους δύο τελευταίους αιώνες;
Γιατί όπως η Ευρώπη έδωσε στα Βαλκάνια τις κατηγορίες με τις οποίες αυτοπροσδιορίστηκαν, έτσι τους έδωσε και τα ιδεολογικά όπλα-κυρίως με την μορφή του νεότερου ρομαντικού εθνικισμού-με τα οποία να αυτοκαταστραφούν."

Στο μεσοπόλεμο οι μυθιστοριογράφοι και σκηνοθέτες του κινηματογράφου μετέτρεψαν την περιοχή σε εξωτικό σκηνικό για υποθέσεις μυστηρίου γεμάτες διαφθορά και εύκολους σκοτωμούς.

Στην μετά τον Δεύτερο πόλεμο εποχή τα Βαλκάνια εξαφανίστηκαν από την συνείδηση της Δύσης. Το σιδηρούν παραπέτασμα και ο ψυχρός πόλεμος έκοψε στα δύο την ν.α Ευρώπη χωρίζοντας την Ελλάδα από τους κομμουνιστές γείτονες της.
Η Ελλάδα έγινε μια παρυφή της Δύσης. Ο μαζικός τουρισμός οδήγησε εκατομμύρια ανθρώπους στις παραλίες και τα χιονοδρομικά κέντρα της περιοχής και μετέτρεψε την δημοτική της παράδοση σε βραδινή διασκέδαση. Η γραφικότητα πήρε την θέση της βίας και οι σοβαρότερες απειλές για τον τουρίστα ήταν οι κακοί δρόμοι και οι περίεργοι καμπινέδες.
Αυτά ήταν τα καλά της μακρόχρονης ειρήνης που απλώθηκε πάνω στην Ευρώπη με τον Ψυχρό πόλεμο. Πολλοί όμως σήμερα τα θεωρούν όχι μόνο μακρινά αλλά και κάτι σαν διάλειμμα που συσκότισε για λίγο τον αληθινό χαρακτήρα των Βαλκανίων. Από τότε που κατέρρευσε ο κομμουνισμός έχει γίνει πιο εύκολο να βλέπει κανείς την ν.α Ευρώπη σαν ολόκληρη οντότητα αλλά παράλληλα έχουν επανέλθει στο προσκήνιο οι καθιερωμένες υποτιμητικές συνυποδηλώσεις της. Ίσως μάλιστα οι συγκρούσεις που προκλήθηκαν από την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας να έκαναν τον κόσμο πιο επιρρεπή σε τέτοιους συνειρμούς.

Ο όρος Βαλκάνια μολονότι νεόκοπος εδράζεται σε θεμέλια που αποτελούνται από άλλους συνειρμούς οι οποίοι ριζώνουν σε βαθύτερα στρώματα της Δυτικής σκέψης.
Ένας από αυτούς είναι η αντίθεση της ορθόδοξης και καθολικής χριστιανοσύνης που παγιώθηκε όταν οι σταυροφόροι λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη .

Τα σημερινά δεδομένα μαζικοποίησης της πολιτικής και του αστικού βιομηχανικού βίου, της εμφάνισης νέων κρατικών δομών και της διάδοσης γραμματικών γνώσεων και τεχνολογίας ίσως αποδειχτούν για τα Βαλκάνια εξ ίσου σημαντικά όσο και η υποτιθέμενη αιώνια πραγματικότητα των θρησκευτικών ρήξεων, της αγροτικής παράδοσης και του χάσματος μεταξύ των εθνοτήτων. Δύσκολο γιατί οι κάτοικοι τους έχουν κάποια ιδιαίτερη προδιάθεση στην προγονοπληξία και θα πρέπει να εγκαταλείψουν τα εθνικιστικά άγχη και πάθη, όπως και την προσπάθεια να καταρτίσουν μια ιστορική γενεαλογία σαν και αυτή που κάποτε απαιτούσαν οι Μεγάλες Δυνάμεις.



Συνεχίζεται



8 σχόλια:

Vassia είπε...

Ψουξ, όλα αυτά που συμβαίνουν, εδώ και μερικά χρόνια, θυμίζουν εποχές φεουδαρχίας, εθνικισμού και θρησκευτικής μοναρχίας.

0 21ος αιώνας έχει συναντήσει τον κόσμο σε καθόλου περίποπτη θέση.

Σαν να ζούμε ένα deja vu.

Απαιτείται συνοχή στις απόψεις και συναίνεση στους λαούς των Βαλκανίων, μιας κι όπως έχει γίνει κατανοητό, τραβά την προσοχή των ισχυρών, για δικά τους, φυσικά, οφέλη.

Εάν πριν ήταν τα απολυταρχικά καθεστώτα, μετά οι παγκόσμιοι πόλεμοι, σήμερα είναι οι αόρατοι πόλεμοι.
Με όπλα όπως οι απαίδευτοι λαοί, οι φανατισμένοι εθνικά και οι φτωχοί.

Καλησπέρα :-)

ΨουΞ είπε...

Συμφωνώ vassia
Καθαρά μυαλά χρειάζονται επίσης και διαύγεια σκέψης, αλλά άντε να βρεθούν με τέτοιες πιέσεις.Πάντα νομίζεις πως μπορείς να πάρεις κάτι παραπάνω απ' αυτά που αξίζεις και συχνά χάνεις κάτι που νόμιζες ότι σου ανήκει.

Και όπως είπε μία γυναίκα απ την Σερβία που είδα στην tv."το χειρότερο είναι να βλέπεις τα άλλα κράτη να μην αντιδρούν ,να το αποδέχονται!"
τότε νομίζω η πίκρα είναι βαθιά ίσως και αξέχαστη(περιμένεις τον επόμενο γύρο που μπορεί και να μην έρθει ποτέ)!

καλό βράδυ!

Vassia είπε...

Ψουξ, το κάθε κράτος, όπως είναι φυσικό, κοιτά το δικό του καλό κι αυτό είναι θεμιτό.

Αυτό που λυπεί είναι, ότι κρατίδια τύπου Κόσοβο, ενεργούν για αλλότρια οφέλη, κατά την άποψή μου, και άλλα τύπου Σκοπίων, για μεγάλες ιδέες που δεν τους ανήκουν.

Μόνο η κατανόηση του γεγονότος ότι είμαστε όλοι, κομμάτια των Βαλκανίων, θα έπρεπε να μας είχε ενώσει και δεν θα είχε επιτρέψει τη "μόλυνση" προς τα μέσα.

Καλησπέρα :-)

ΨουΞ είπε...

Οι Μεγάλες Δυνάμεις θέλουν πάντα να διευρύνουν το "Πελατολόγιο" τους.
Με περισσότερες επιλογές....
μπορούν να δουλέψουν με καλύτερα Ποσοστά!!
(να Ξεστοκάρουν-που λένε και οι έμποροι-)

Δεν εκτιμώ καθόλου μία Μεγάλη Ιδέα, αν απαιτεί γεωγραφική διεύρυνση για να αποτυπώσει το μέγεθος της...
Υποψιάζομαι πως αγοράστηκε σε Δεκαήμερο Προσφορών και Εκπτώσεων!

υγ. Είναι σαν την καθημερινότητα μας....
μακριά από τους "γουοναμπι"

Καλησπέρα :-)

DIONYSOS είπε...

Η αντιπαράθεση του 85% του ελληνικού λαού δεδομένη για την σύνθετη ονομασία. Ο πηγαίος αντιαμερικανισμός φοβάμαι πάει να χαλιναγωγιθεί με προσπάθειες στυλ Ανθίμου. Οι σκοπιανοί κάνουν κατενάτσιο γιατί ξέρουν ότι τα σφυρίγματα Νίμιτσ ως διαιτητή είναι ως τώρα υπέρ τους και τα σφυρίγματα της παράτασης ως τη συζήτηση στο ΝΑΤΟ θάναι πάλι υπέρ τους. Μήπως είναι καιρός να σηκώσει η κάθε ....Μαρίκα το τηγάνι και να δίωξει την βάση της Σούδας στο Camp Bondsteel του Κοσόβου και του FYROM.

ΨουΞ είπε...

Ισως,
Αν είχαμε καλύτερο πολιτικό ρόστερ...
τώρα όμως με δύο κόμματα εξουσίας σε παρακμή, δύο κόκκινα κόμματα που αρνούνται το αυτονόητο
και προωθημένους τον Αδωνη και τον Ανθιμο νομίζω πως καλύτερα να ενδιαφερθούμε για τα Εσωτερικά της ομάδας.

Εδω στον Εσωτερικό κανονισμό πρέπει να γίνουμε ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΟΊ.

έτσι νομίζω, Καλημέρα!

vasikos metoxos είπε...

Πολύ ωραίο κείμενο Ψουξ. Εδώ είναι Βαλκάνια άλλωστε. Όσο πιο βόρεια τόσο μεγαλύτερη η ασυναρτησία.

Για ρίξε μία ματιά εδώ

ΨουΞ είπε...

Σ΄ευχαριστώ βασικέ.

κοίταξα,έχει Ενδιαφέρον!

Καλημέρα